در نزدیکی قله جلسه۵ (دشمن‌شناسی بخش۳) | کودتای ۲۸ مرداد
بازخوانی کودتای ۲۸ مرداد و ریشه دشمنی آمریکا کلید فهم تقابل‌های معاصر میان ایران و جبهه استکبار است. برخلاف ادعای رسانه‌های غربی، آغاز خصومت‌ها نه به دوره انقلاب اسلامی ربط دارد و نه ناشی از موضوعات مذهبی است. در این مقاله، با استناد به اسناد معتبر غربی، سیر تاریخی کودتای ۲۸ مرداد و ریشه دشمنی آمریکا از جریان ملی‌شدن صنعت نفت تا سقوط دولت مصدق واکاوی می‌شود.
نقطه آغاز ملی شدن صنعت نفت؛ کوتاهکردن دست غارتگران
برای درک کامل کودتای ۲۸ مرداد و ریشه دشمنی آمریکا، باید به ۲۹ اسفند ۱۳۲۹ بازگشت. در این تاریخ، نهضت ملی شدن صنعت نفت با هدایت آیت‌الله کاشانی به تصویب رسید.
۱. غارت ۸۴ درصدی نفت ایران توسط انگلیس
بر اساس کتاب «همه مردان شاه» نوشته استیفن کینزر (صفحات ۴۷ و ۴۸)، شرکت‌های انگلیسی طبق قراردادهای استعماری، ۸۴ درصد از درآمد نفت ایران را غارت میکردند. در واقع، تنها ۱۶ درصد از سود نفت به مردم ایران تعلق می‌گرفت.
۲. روی کار آمدن دولت دکتر مصدق
با تلاش‌های صورت‌گرفته، دکتر محمد مصدق به نخست‌وزیری رسید. با وجود آنکه مصدق غرب‌گرا بود و به شدت به آمریکا متمایل بود، اما تنها بر حفظ منافع ملی و استقلال نفتی کشور تأکید داشت ولی با این حال، دولت‌های غربی حتی استقلال‌خواهی یک دولت غیرمذهبی را برنتافتند.
سه برنامه شوم برای شکست نهضت ملی شدن نفت
دولت‌های انگلیس و آمریکا پس از کوتاه شدن دستشان از منابع نفتی، سه مرحله عملیاتی را علیه ملت ایران اجرا کردند.
۱. ترور شخصیت‌ها و ایجاد ناامنی
در گام نخست، ترور عناصر کلیدی حامی مصدق کلید خورد. برای نمونه، ترور تیمسار افشار (رئیس شهربانی) با هدف سلب امنیت و جداسازی ارتش از دولت طراحی شد.
۲. تحریم کامل صادرات نفت ایران
علاوه بر این، تحریم‌های فلج‌کننده اقتصادی علیه ایران اعمال شد. طبق نوشته جو آدیسون (مشاور شرکت نفت انگلیس) و گزارش‌های پاتریک کلاوسون، با تهدید خریداران بینالمللی، صادرات چند میلیون بشکه‌ای ایران طی دو سال و نیم به ۱۰۰ هزار تن کاهش یافت.
۳. طراحی جنگ نظامی (سناریوی پشتیبان)
بر اساس اسناد افشاشده در نشریه نیویورک تایمز مربوط به سال ۱۹۸۰، انگلیس و آمریکا در سال ۱۹۵۰ طرحی را آماده کرده بودند که در صورت شکست کودتا، با تحریک عراق، جنگی را برای تصرف منابع نفتی خوزستان آغاز کنند.
اجرای کودتای ۲۸ مرداد ۱۳۳۲ با چمدان‌های دلار
پس از ناکامی تحریم‌ها در تسلیم کردن مردم، کودتای ۲۸ مرداد و ریشه دشمنی آمریکا با عملیات آژاکس (TP-AJAX) وارد فاز نهایی شد.
۱. نقش مستقیم برادران دالس و کرمیت روزولت
با هماهنگی آیزنهاور و چرچیل، برادران دالس کودتا را طراحی کردند. سپس کرمیت روزولت با یک چمدان حامل ۶۰ هزار دلار وارد تهران شد و با فریب، ایجاد آشوب و نفوذ در بدنه ارتش، دولت قانونی کشور را سرنگون ساخت.
۲. تاسیس کنسرسیوم و غارت مجدد
پس از سقوط مصدق، ایران از چاله به چاه افتاد. کنترل ۹۱ درصد از نفت ایران به کنسرسیومی بینالمللی با حضور آمریکا و انگلیس واگذار شد.
چرا استقلال‌خواهی علت اصلی دشمنی آمریکا است؟
بررسی کودتای ۲۸ مرداد و ریشه دشمنی آمریکا نشان می‌دهد علت اصلی خصومت، نه دین است و نه حجاب یا انرژی هسته‌ای.
ایالات متحده با «استقلال ملت‌ها» مشکل دارد و کشوری را می‌پسندد که مانند برخی دولت های منطقه، نقش گاو شیرده را ایفا کند. تجربه کشورهایی نظیر کره جنوبی در زمان ژنرال پارک نیز اثبات می‌کند که هرگاه کشوری به سمت «اقتصاد خودکفا و دفاع خوداتکافا» حرکت کند، با ترور، تحریم و مداخلات آمریکا مواجه خواهد شد.
عبرت تاریخی از الگوی کره جنوبی؛ پیامدهای اعتماد به نسخه‌های غربی
از سوی دیگر، بررسی تجربه تاریخی کره جنوبی درس‌های بزرگ و مهمی درباره نتایج اعتماد به سیاست‌های اقتصادی غرب و آمریکا ارائه می‌دهد. در اواخر دهه ۱۹۷۰ میلادی، با تغییر سیاست‌ها و گشودن درهای اقتصادی به روی سرمایه‌گذاران خارجی، خروج ناگهانی بیش از ۱۲۰ میلیارد دلار سرمایه باعث ورشکستگی سنگین و بحران بدهی خارجی در این کشور شد. در پی این بحران بی‌سابقه، دولت وقت از طریق تلویزیون از مردم خواست برای نجات کشور از ورشکستگی، طلاهای شخصی خود را به دولت هدیه دهند. با وجود اینکه مردم کره جنوبی حدود ۲۰۰ تن طلا اهدا کردند و این حجم حامیانه حتی باعث افت قیمت جهانی طلا شد، اما این اقدام نیز نتوانست اقتصاد کشور را از فروپاشی، تورم افسارگسیخته و موج سنگین بیکاری نجات دهد. بنابراین، این تجربه تاریخی اثبات می‌کند که تنها راه نجات پایداری اقتصادی، اتکا به توان داخلی و باور به ظرفیت‌های بومی است.
پرسش‌های متداول (FAQ)
۱. سهم ایران و انگلیس از درآمد نفت ؛ قبل از ملی شدن صنعت نفت چقدر بود؟
بر اساس اسناد معتبر بینالمللی از جمله کتاب «همه مردان شاه»، انگلیسیها ۸۴ درصد از درآمد نفت ایران را غارت میکردند و سهم ایران تنها ۱۶ درصد بود.
۲. آیا علت کودتای ۲۸ مرداد به گرایشهای مذهبی دولت مصدق مربوط بود؟
خیر؛ دکتر مصدق شخصیتی غیرمذهبی و متمایل به غرب بود. تنها جرم او کوتاهکردن دست استعمار و ملیکردن صنعت نفت بود که نشان می‌دهد آمریکا حتی با یک حکومت ملی و غیراسلامی استقلال‌خواه نیز دشمنی می‌کند.
۳. کودتای ۲۸ مرداد ۱۳۳۲ با چه میزان هزینه و توسط چه کسانی اجرا شد؟
این کودتا توسط آلن دالس (رئیس سازمان سیا) و با بودجه‌ای حدود ۶۰ هزار دلار که توسط کرمیت روزولت به تهران آورده شده بود، از طریق ایجاد آشوب و نفوذ نظامی اجرا شد.
۴. نتیجه کودتای ۲۸ مرداد برای منابع نفتی ایران چه بود؟
پس از سرنگونی دولت مصدق، نفت ایران به کنسرسیومی بینالمللی واگذار شد که در آن آمریکا و انگلیس تسلط کامل بر ۹۱ درصد منابع نفتی ایران را به دست گرفتند.
🎧 پخش فایل صوتی
برای شنیدن فایل، روی دکمه پخش بزنید
دیدگاهتان را بنویسید
برای نوشتن دیدگاه باید وارد بشوید.